İnsan Yapımı İlk Uzay Nesnesi Bu Mesafeye Çıktı

2027 yazında Voyager 1 ve Voyager 2 uzay araçları önemli bir dönüm noktasına ulaşacak. Sırasıyla 5 Eylül ve 20 Ağustos tarihlerinde her ikisi de uzayda tam 50 yıl geçirmiş olacak.
Yolculukları sırasında önce dış güneş sistemindeki gezegenleri keşfettiler, ardından güneş sisteminin sınırlarına ulaştılar. Sonunda yıldızlar arası ortama, yani yıldızlar arasındaki boşluğa girdiler. Tarihte fırlatılan ilk uzay araçları olmasalar da şu anda faaliyet gösteren en eski iki uzay aracı konumundalar.
Ancak araçlar 50. yıl dönümlerine ulaşmadan önce Voyager 1 bir mesafe dönüm noktasına daha ulaşacak. 18 Kasım 2026’da, EST ile sabah 5:16’da Voyager 1, Dünya’dan bir ışık-günü uzaklığa ulaşan ilk insan yapımı nesne olacak. Bu noktada yaklaşık 16 milyar mil (26 milyar kilometre) yol kat etmiş olacak; bu da Güneş ile Plüton arasındaki mesafenin dört katından fazla. Bundan sonra ışık, hatta iletişim sinyalleri bile araç ile Dünya arasında 24 saatte yol alacak.
Bu başarı birçok açıdan dikkat çekici. 1970’lerin teknolojisinin işlevsel bir kalıntısı olan bu uzay aracı, beklenen ömrünün çok ötesinde hayatta kalmayı başardı.
Elbette araç artık ilk günlerindeki kadar iyi çalışmıyor. Orijinal 10 enstrümanından sekizi artık çalışmıyor ve plütonyum-238 güç kaynağının çıktısı her yıl biraz daha azalıyor. Zaman zaman kaybolan sinyaller veya teknik arızalar Voyager 1’i yeniden gündeme getiriyor. Önümüzdeki on yıl içinde bilim insanları bu uzak nesneden gelen son sinyali de alabilirler.

Bu sanatçı konsepti Voyager 1 uzay aracını gösteriyor.
NASA/JPL
Yine de en azından şimdilik her iki Voyager da bilim insanlarının güneş sisteminin ötesindeki bilinmeyen alanları anlamasına yardımcı olan veriler göndermeye devam ediyor. Ulusal Hava ve Uzay Müzesi’nin gezegen bilimi koleksiyonundan sorumlu bir uzay tarihi küratörü olarak, uzay keşfinin son 50 yılda nasıl dramatik bir şekilde değiştiğini inceledim.
Tüm bu süreçte Voyager sondaları, araştırmacıların güneş sistemi ve hatta ötesindeki yapılar hakkındaki anlayışını şekillendiren değerli bilimsel veriler topladı. Aynı zamanda başarılı bir görevin neye benzediğine dair kamuoyunun beklentilerini de belirlemeye yardımcı oldular.
Voyager 1, 5 Eylül 1977’de, aynı tasarıma sahip Voyager 2’den 16 gün sonra, NASA’nın Florida’daki Cape Canaveral fırlatma tesisinden yola çıktı. Voyager 2 önce fırlatılmış olsa da Voyager 1 kısa sürede onu geçti.
Bu uzay araçları hem boyut hem de hedef açısından devasa idi. Her biri küçük bir otomobil büyüklüğünde olup, manyetik alanları ölçen ve uzunluğu 50 fitten (15 metre) fazla olan bir manyetometre kolu taşıyordu.
Her iki sonda da gaz devleri Jüpiter ve Satürn’ü keşfetti ve bu gezegenlerden önceki Pioneer 10 ve 11 araçlarının gönderdiğinden çok daha yüksek çözünürlüklü görüntüler döndürdü. Jüpiter’in çalkantılı atmosferini görüntülediler, gezegenin etrafındaki soluk halkaları keşfettiler ve Satürn’ün halkaları ile çok sayıdaki uydusu hakkında yeni detaylar yakaladılar.

Voyager 2 daha sonra 1986’da Uranüs’ü ve 1989’da Neptün’ü keşfederek, Plüton’u dışarıda bırakan büyük bir güneş sistemi turunu tamamladı. Voyager 1, Voyager 2’den sonra fırlatıldı, böylece Satürn’ün en büyük uydusu Titan’a giden bir yörüngeye yerleştirilebildi.
NASA bilim insanı Edward Stone, Voyager 2’nin 1989’da Neptün’ün yanından geçişi sırasında muhabirlere brifing veriyor.
Bob Riha, Jr./Getty Images
12 Kasım 1980’de Voyager 1, Titan’a 4.034 mil (6.492 km) mesafeden geçti ve uydunun yoğun ve kalın bir atmosferle kaplı bir dünya olduğunu gösteren görüntüler döndürdü. Şimdi, on yıllar sonra, NASA’nın Dragonfly görevi 2030’ların ortalarında fırlatılarak Titan’ın atmosferini inceleyecek.
Bu yörünge, sondanın Satürn’ün diğer uydularından birkaçını görüntülemesini ve hatta birkaç yeni uydu keşfetmesini sağladı. Ancak aynı zamanda Voyager 1’i gezegenlerin yörünge düzleminin dışına itti.
O zamandan beri bu yönde ilerliyor ve yol boyunca birkaç önemli dönüm noktasını aştı. 1989’da Plüton’un yörüngesini geçti. 14 Şubat 1990’da, kameralarını son kez kapatmadan önce, birlikte güneş sisteminin ilk “aile portresi”ni oluşturan 64 görüntüden oluşan bir seri çekti.
Güneş sisteminden ayrılmak ne anlama gelir diye net bir tanım yok. Ancak Voyager 1, yıldızlar arası uzaya doğru ilerledikçe Güneş’in etkisini giderek daha az hissetti. Aralık 2004’te “sonlanma şokunu”, yani güneş rüzgarını oluşturan yüksek enerjili parçacıkların etkisinin dış sınırını aştı.
15 Ağustos 2012’de Güneş’in manyetik alanının korumasından çıktı ve bu da onu kozmik radyasyona daha duyarlı hale getirdi. Bu sınırı geçerken enstrümanları, süper ısıtılmış bir plazma katmanı tespit etti: elektronları çekirdeklerinden kopmuş, o kadar enerjik yüklü gaz atomları ki. Bilim insanları bu sınırı “Ateş Duvarı” olarak adlandırdı.
Uzay aracı, orijinal enstrümanlarından ikisinden gelen verilerle, Güneş’ten uzaklaştıkça uzay ortamının nasıl değiştiğini kaydederek yıldızlar arası uzayda yol almaya devam ediyor.
Voyager 1 ve Voyager 2’nin güneş sistemi boyunca izlediği yörüngeler.
NASA/JPL-Caltech
Bu arada, hafıza sorunları, bilgisayar arızaları, güç kesintileri ve yaşlanan itki sistemiyle ilgili zorluklar, son on yılda bilim insanlarının araçla olan bağlantıyı tamamen kaybedecek gibi göründükleri birkaç gerilimli ana yol açtı.
İnanılmaz bir şekilde, NASA mühendisleri yedek iticileri kullanarak ve verileri yeniden yönlendirerek uzay aracını, Dünya’dan bir ışık-günü uzaklığa ulaşacak kadar uzun süre çalışır durumda tutmayı başardılar.
Peki, bir ışık-günü tam olarak nedir?
Dünya ile Ay, Mars veya Venüs arasındaki mesafeden bahsederken hâlâ mil veya kilometre kullanılır. Ancak Dünya’nın en yakın komşularından daha uzağa gidildiğinde, mil sayısı katlanarak artmaya başlar.
İç güneş sisteminin dışında bilim insanları daha büyük bir ölçü birimi kullanmaya başlar: astronomik birim (AU), yani Güneş ile Dünya arasındaki mesafeye eşit olan birim. Örneğin, Plüton’un bulunduğu Kuiper Kuşağı, Güneş’ten 30 ila 50 AU arasında geniş bir alanı kapsar.
İç güneş sistemi, Dünya ve tüm kayalık gezegenlerle birlikte, güneş sisteminin sadece çok küçük bir kısmını oluşturur ve Dünya’da kullanılan ölçü birimleri, gezegenden uzaklaştıkça pek ölçeklenemez.
Güneş sisteminin dışında bilim insanları zaman birimleriyle konuşmaya başlar: ışık-yılı veya daha kesin olarak, ışığın bir yılda kat ettiği mesafe. Bir ışık-yılı 5,88 trilyon mile (9,46 trilyon km) veya 63.241,1 AU’ya eşittir. Güneş sistemimize en yakın komşu yıldız olan Proxima Centauri, yaklaşık 4,25 ışık-yılı uzaklıktadır.
Voyager 1, 50 yıl sonra, Dünya’dan neredeyse bir ışık-günü uzakta. Bu, alıştığımız referans çerçevesine göre büyük bir mesafe olsa da hâlâ bir ışık-yılının sadece küçük bir kısmıdır.
Saatte 37.844,49 mil (60.773 km) hızla ilerlerken, Voyager 1’in güneş sistemi etrafını saran ve henüz kimsenin görmediği Oort Bulutu ile karşılaşması için 300 yıl daha, oradan geçmesi için ise 30.000 yıl daha gerekecek.
Galaktik bir perspektiften bakıldığında, yaklaşık 50 yıl sonra Voyager 1 kapıdan çıkmış olsa da henüz ön bahçeye bile tam olarak girmemiştir. Birkaç ışık-yılı kat etmek ve Alpha Centauri gibi bir komşunun evine yaklaşmak, Voyager 1 o yöne gitse bile 75.000 yıllık bir yolculuk gerektirir. Alpha Centauri, Proxima Centauri ile birlikte dönen bir yıldız sistemini ifade eder.
Belki de binlerce yıl sonra, uzak bir gezegen sisteminden gelen başka bir uzay yolculuğu yapan medeniyet Voyager 1’i keşfedecektir. Uzay aracı, üzerinde selamlar, mesajlar, sesler ve müziklerin yanı sıra Dünya’daki yaşamın kodlanmış görüntülerini içeren altın kaplama bir bakır fonograf plağı taşımasıyla ünlüdür.
Voyager’ın “altın plağı”, 1977’deki fırlatılışından önce uzay aracına takılmıştı.
Space Frontiers/Archive Photos/Getty Images
Çoğu insan, evrenin keşfinin tüm insanlığın barışçıl hedeflerini temsil edebileceğine inanmaya devam ediyor. Ve bu büyük keşif çabasıyla bağ kurmak için bu muhteşem teknoloji eserlerine hem adlarını hem de kültürel kimliklerini bırakmak istiyorlar.
Belki de asla bir yanıt alamayacağız. Ama en azından derin uzayın aşılmaz mesafelerini kendimizden ve kültürümüzden bir parça ile doldurmaya çalışmış olacağız.
























[…] İlginizi Çekebilir:İnsan Yapımı İlk Uzay Nesnesi Bu Mesafeye Çıktı → […]